عماری دستکند دامنه کوه آتش‌فشانی سهند ازجمله گونه‌های کمتر شناخته‌شده معماری ایران است که به‌صورت جسته‌ و گریخته برخی از بناهای شاخص آن موردمطالعه قرار گرفته‌است. ازجمله بناهایی که در معماری دستکند سهند در تمامی روستاها تقریباً نمونه‌هایی تاریخی و قابل‌توجه وجود دارد، حمام‌های دستکند هستند.

ازجمله ویژگی‌های این حمام که موجب می‌شود ارزش گونه­ شناسی معماری حمام­های دستکند دامنه سهند موردتوجه قرار گیرد و درواقع ضرورت و اهمیت این تحقیق حول آن است، می­توان به سیستم‌های آب‌رسانی و چگونگی ارتباط فضایی با توجه به محدودیت‌هایی فضایی در بدنه صخره‌ای اشاره نمود. روش تحقیق در رابطه با این بنا استفاده از مطالعات میدانی با حضور در محل و همچنین استفاده از روش‌های مستندسازی برای فرایند ایجاد فضاهای معماری و همچنین سیستم آب‌رسانی در کنار روش‌های ساخت‌وساز بوده‌است. هدف این مقاله، معرفی یافته‌های جدید درباره­ی معماری دستکند حمام کهنمو به­ عنوان یکی از حمام‌های خالص و دست‌نخورده دامنه سهند است و سؤالاتی از قبیل: ویژگی­های معماری و کالبدی حمام کهنمو از لحاظ ساخت فضاهای دستکند چیست؟ سامانه تأمین آب و گردش آن در فضاهای داخلی حمام در این ناحیه کوهستانی چگونه بوده‌است؟ را پیگیری می­کند. تحقیق پیش‌رو با استفاده از بررسی­های کتابخانه‌ای، مطالعه میدانی و مستندنگاری انجام‌ شده‌است.
ازجمله ویژگی­های قابل‌توجه حمام کهنمو سیستم آب‌رسانی و گردش آب آن است که به‌وسیله آب قنات و سیستم‌های گرمایشی آب را به‌طور مناسب برای کاربردهای گوناگون خزینه در فضای داخل حمام تهیه می‌نموده است. به‌علاوه عمده مصالح ترکیب‌شده با این‌گونه معماری در نمونه­های اصیل، سنگ­های پراکنده موجود در محیط کوهستان و قلوه‌سنگ‌های آتش‌فشانی در بستر رودخانه­های دره­های سهند هستند؛ و همچنین در ساخت فضاهای تکمیل‌کننده و یا تعمیری از ملاط­های بوم آورد پایه گلی استفاده‌ شده‌است. امروزه در نمونه‌های جدید در کنار مصالح قدیمی از ملاط ماسه و سیمان استفاده زیادی می­شود.

واژه‌های کلیدی: معماری دستکند، روستای کهنمو، حمام تاریخی، آب‌رسانی.

مهریار سعید، رازانی مهدی. مطالعه ساختار معماری و سیستم آب‌رسانی حمام دستکند روستای تاریخی کهنمو شهرستان اسکو. مسکن و محیط روستا. ۱۴۰۰; ۴۰ (۱۷۴) :۱۱۹-۱۳۴

 دریافت مقاله از اینجا 

URL: http://jhre.ir/article-۱-۲۱۵۹-fa.html